“Bir kimsenin adını unutmak onu hiçliğe fırlatmaktır”

sahaf festivaline ikinci seferimiz bereketli geçti. çıkarayak, bir kitap yığının içinde varlık yayınlarının 1967 basımı “çağdaş görgü sözlüğü – iyi yaşama bilgisi” kitabını buldum. üç liraymış, baktım bozuk yok, yirmi lira uzattım, sahafta da yokmuş, sonra verirsiniz, vermeseniz de olur dedi. tokgözlü esnafın hastasıyız, arkadaşlardan borç alıp verdim. kaç gündür kitap elimde, ofistekilere de okuyup eğleniyoruz. Faydalı Kitaplar serisinden yayınlanan kitap, “Paul Guth ve Michelle Maurois’nin “Le Savoir vivre Actuel” adlı eserinden yararlanarak, çıkarma ve eklemelerle kendi koşullarımıza uyarlanmış.” Hazırlayan da Hasan Haksan imiş. Ukala, seksist, alaycı bir tonu var yazarın… Kadınlara, çocuklara, gençlere hiç acıması yok, habire haşlıyor. Neymiş efendim, İngiliz dadıları “çocuklar görülmeli, işitilmemeli” derlermiş, kadınlar sevdikleri erkeğin hoşuna giden parfümü sürmeyi unutursa onu ihmal etmiş sayılırmış, ödünç kitabı geç vermek cinayetmiş vs. kitaptan alıntılar seçtim sizin için, bakalım sizi de eğlendirecek mi?

not: eski görgü kuralları kitapları demişken, birkaç yıl önce benzeri bi kitap bulmuştum, ona da bakmak isterseniz tıklayın

Çağdaş Görgü Sözlüğü – İyi Yaşama Kılavuzu

Bayağı hareketler: Şapkanızı bir fiskeyle geriye atmayın – Kalabalık içinde kaşınmayın – İçine okkalı bir sümük yerleştirdikten sonra mendilinizi açıp bakmayın- Dil çıkarmayın – Keyifli keyifli dizlerinizi dövmeyin, başkalarının karnına vurarak eğlenmeyin- Karşınızdakinin düğmesine yapışarak biçareyi çekiştire çekiştire konuşmayın.

Bigudiler: Bigudiler, vapur güvertelerinde de yataklı vagon koridorlarında da, sokakta da, sevilen erkeğin önünde de gösterilmez. Bir sır kadar gizli tutun onları.

Çocuk: Çocuk bir Neron gibi her şeyi yapabileceğini sanmamalıdır. Çocukları aptallaştırmamalı, onlarla normal konuşmamızdan başka türlü konuşmamalıyız. “Gidelim” yerine “didelim” demekle çocuğa sağlıyacağımız tek şey varsa o da onu gerizekalı yapmaktır.

 Moda: Modanın da kanun gibi yorumlanması gerekir.

Misafirlikte hastalık: Dostlarınızda misafir kalırken kendinizi pek iyi hissetmemiye başlarsanız, tasınızı tarağınızı toplayıp evinizde ölmek üzere yola çıkın hemen.

 Makyaj: Yatmadan önce makyaj kalıntılarını iyice çıkarın. Yastık üzerindeki kırmızılı karalı izler, yatağınızda bir kömürcü boğazlanmış gibi bir duygu uyandırır.

Mazeret: İngiltere kraliçesi tarafından davet edilmedikçe, sizi daha sonra davet etmiş kişiye mazeret olarak “başka yere davetliyim” demeyin. Verilmiş bir sözden cayarken bir tek mazeret gösterin, iki değil. İki mazeret birden gösterince daha az, daha güç inanırlar.

 Mendil: Mendiliniz ruhunuz kadar lekesiz olmalıdır.

Merdiven: Eskiden, kadının bacaklarını görmemek için, merdivenden erkeğin önde çıkması gerekirdi. Ama artık hanımların bacakları eskisi kadar coşkunluk uyandırmıyor, hiç değilse merdivenlerde.

 Küfür: Birkaç beygir gücünde arabanız var diye arabacılar gibi konuşmayın.

Şoför: Şoförünüzün arabayı sizin yokluğunuzda kadınların gönlünü fethetmek için kullandığını bilmezlikten gelin.

Oy kullanmak: Ya oyunuzu kullanın, ya da ertesi seçimin sonuna kadar susun.

 Ödünç kitap: İçinde gül kurutmayın. (…) Bir ay sonra kitabı geri vermemişseniz, onu okumadınız demektir, bu da iki cinayeti birden işlemek demektir. Birkaç günlüğüne bir yerde kalıyorsanız, ev sahibinin sizi eğlendirmek için başucunuza bıraktıkları kitapları çantanıza koyup götürmeyin, en heyecanlı yerinde bile kalmış olsanız yapmayın bunu.

Öpüşmek: Bir kadın dostunuzun evine gelir de onu öpmeye kalkarsanız, bir direnme ya da tokatla karşılaşabilirsiniz. Ama öpmeyince, ahmağın biri sayılmanız da mümkündür.

 Açık  Büfe: Büfede bir işgal ordusunun askerleri gibi uzun zaman kalmayın. Yamyamlar gibi büfeye saldırmayın, birazcık dizginleyin iştahınızı.

Ad: Bir kimsenin adını unutmak onu hiçliğe fırlatmaktır. Adların ardından gelen “bey”i, “hanım”ı kaldırmak teklifi kadından gelmelidir. Ama bu teklifin hemen ardından kadının önünüzde soyunmasını beklerseniz, yüzde doksan dokuz hayal kırıklığına uğrarsınız.

Alkol: İçince kederlenenlerdenseniz, iyice keder basmadan topluluktan ayrılın.

 Patırtı: Patırtının bazı şekilleri hoş kaçabilir ama hiçbir zaman zalim ve alçaltıcı olmamalıdır.

 Radyo: Başkasının radyosu çekilmez bir şeydir.

Konferans: Uyumayın. Konferansçı, sürahisinin ardından, her dinleyiciyi görür.

 Eşinizin ailesi: Böyle bir aile vardır. Onunla bağıntıları devam ettirmek, bu bağıntıların da iyi olmasına dikkat etmek gerekir.

Rüyalar: Bir roman, bir film, bir piyes konusu olabilecek kadar ilginç bile bulsanız, rüyalarınızı anlatmayın.

Hasta ziyareti: Kahkahadan katılınca dikişleri sökülebilecek bir ameliyatlıyı güldürmeyin.

Hastanın görevleri: “Karnımı yardılar… Burnumun için kocaman bir şey soktular” gibi tiksindirici açıklamalarla ziyaretçilerinizin tüylerini diken diken etmeyin. (…) Alınan uzvunuzu herkese göstermeye kalkmayın.

 Sakal: (…) Sakallar da kadınlar gibi hiçbir zaman kendi hallerine bırakılmamalıdır.

Selam: Kadın, selamlamak için hafif bir baş işareti yapar ya da gülümser, her iki harekete de sonsuz anlamlar katabilir.

Sigara: Sigarasını yaktığınız kimsenin, hele bu kimse kadınsa, kirpiklerini yakmamıya dikkat edin.

Sigara adabı: Ağzınızda sigarayla konuşmayın. Hele kadınlarda çok çirkin kaçar bu durum. Ağzının köşesinde bir izmaritle konuşan kadın, yaratıkların en çirkinidir.

 Evde sigara: Tuhaftır ama sigara içmiyenlerin tiryakilere bol sigara bulmak gibi bir görevleri vardır. Cellatlarının her türlü zevkini karşılamak için evde her çeşitten sigara bulundurmak gerekir.

Sıkılma: Bir daveti kabul ettiniz mi, sessizce bir kontrat imzaladınız demektir. Şöyle bir kontrat: Esnemeyeceğim, otlar içinde olmanın çok daha güzel olacağını düşünerek sedire yan gelip yatmayacağım. Saati sormayacağım. Sıkıntılı bir halle tavana dikmeyeceğim gözlerimi. Perdelerin çizgilerini, halının nakışlarını incelemeyeceğim. Söylenenleri dinleyeceğim, hiç değilse dinler gibi görüneceğim.

Mum: …mum ışığında bir akşam yemeğinin tatlı ışığı bir bayram izlenimi uyandırır, kadınları güzelleştirir. …ancak elektrik ışığına geçtiğiniz zaman, yanınızdaki hanıma: “Ne tuhaf! Az önce çok daha güzeldiniz,” demeyin.

Çatal, kaşık, bıçak: Bir balık takımını bir peynirli sufle yerken kullanmak cinayetini işlemeyin.

Gençler: Anlasın anlamasın, bir genç kız uygunsuz hikayelere gülmemelidir.

Bekletmek: Genel bir yerde bir kadını bekleten erkek, odunun biridir. Ama bir erkeği bekleten kadına ne ad bulmalı?

 

Advertisements

10 thoughts on ““Bir kimsenin adını unutmak onu hiçliğe fırlatmaktır”

  1. Çok güldüm, çok eğlendim. Beklediğimden de komik ve keyifliymiş Neolitik Hanımcığım, elinize sağlık. Huysuz, seksist ama sevimli yaşlı amcaların hastasıyız ama yine de Hasan Beyamcanın yanında yöresinde olmak istemezdim hiç, kabus! :)

    Sevgiler.

  2. Ay çok hoştu ya çok güldüm, en çok ödünç kitabın içinde gül kurutmayın tembihine koptum:) Yıllar önce buna benzer bir görgü kitabı vardı bizim evde keşke ben de onu bulabilseydim. Hatta belki de yazarı aynıydı çünkü onda da tuhaf şeyler hatırlıyorum.
    Sen en iyisi fotokopisini çektirip hepimize dağıt, görgülü bireyler olalım:)))
    Sevgiyle…

  3. Bu tür kitaplar benim de hep ilgimi çekmiştir. Özellikle okurların bu kitapları alımlama şekilleri. Acaba yazıldığı dönemde kitabı okuyan bir kadının kitaba tepkisi nasıldı? Ayrıca bu tür kitaplar belli ki her sınıftan kadına hitap etmiyor. o dönemde çocukları için (yabancı) dadı tutabilen kadınların sayısı pek de yüksek olmasa gerek..

  4. pa’cığım,

    çok sevindim beğendiğine :) daha da bitiremedim kitabı, bir an önce yazayım diyince üçte biri kaldı, onları da bloga yazı sıkıntısı olursa kullanırım (mini çakal neo :)

    ben de istemezdim valla etrafta böyle biri olsun, kabus hakkaten.

    sevgiler

    ***

    leylak hanım,

    :)) gül kurutma kısmına ben de çok güldüm. bi de direkt bi adam, konferans diyo, hemen karşısına “uyumayın”, eşinizin ailesi –> “böyle bir aile vardır”. hani bu fikirle barışsanız iyi olur hesabı :)

    sahaflarda bu tür kitaplara özellikle bakıyorum, çocuk bakımı, görgü kuralları vs. zamanla ne çok şeyin değiştiğini anlamak açısından çarpıcı ve eğlenceli oluyorlar. çocuk bakımı kitabı vardı mesela, epey eski, “süt anne nasıl seçilir” kısmında evlere şenlik ifadeler vardı, “tombul olsun, dişleri düzgün olsun vs” :)

    sevgiler

    ***

    book and wine,

    bence de bu tür kitaplar belli bir sınıfa ait insanlara sesleniyor, dadılı, şoförlü, tekneli vs. gerçi o zaman nüfus azdı ve belki günümüze göre daha fazla sayıda insan belli bir standardın üzerinde yaşıyordu. bu tür kitaplara, o dönemi anlatan başka kitaplarla (ekonomik, sosyolojik veriler içeren) paralel okumalar yapmak iyi olurdu.

    ***

    tolga,

    nihilizme adamın bezgin tonundan varıyorsun sanırım, bence de öyle, var bi nihilist damar hasan amcada :)

    sevgiler

  5. Neocuğum, yazacağım yazacağım derken yazamadım gitti! Çok tuhaf günler geçiriyorum, içeriğini boş versek de söyledim buralarda zaten, biliyorsun. Bir de benim yazarken ne kadar uzattığımı da biliyorsun. Senin yazdığın,kitaptaki her madde için deli gibi konuşurum ben, öyle yani;)
    Her neyse, yazıyı gördüğüm gibi, başlığa bayılmıştım ben, müthiş bana kalırsa. Gerçekten, kitap -haliyle yazarın dili- ne kadar komik olursa olsun, bence başlıktaki söz çok doğru. Çok da şiirsel üstelik;)
    Teşekkürler, zahmet edip bu hoş kitabı bizimle paylaştığın için canım, eline sağlık.
    Sevgiler.

    p.s.: Biraz kendime gelirsem bu gece bloğa yazarım diyorum, belki o zaman görgü sözlüğünün bazı maddeleri hakkında da konuşurum yine, çok keyifli bir kitapmış, çok;)

  6. custinciğim, (böyle okumak hoşuma gidiyor adını :)

    tuhaf günler, dertler, seni üzen, ağırlık veren ne varsa tez zamanda bitsin dileğimi yineliyorum. yine uzun uzun yazacak, neşeli ruh haline kavuş inşallah :)

    başlıktaki söz, aslında adamın sivri dilli, mizahi üslubunu yansıtmıyor ama benim de hoşuma gitti. doğru bence de.

    kitapta malzeme çok, yine yazıcam.

    sevgiler…

    ***

    jasmina,

    insanın neyi merak edeceği belli olmuyor :)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s